Inspekcja zabytku dronem — diagnostyka bez ingerencji w obiekt zabytkowy

Konserwacja zabytków to dziedzina wymagająca precyzyjnej diagnostyki technicznej. Klasyczne metody (rusztowania, alpinizm, oględziny w rękach) były ograniczone. Drone fotogrametryczny zmienił tę dziedzinę radikalnie — kompletna dokumentacja obiektu w 60-180 minut, bez kontaktu fizycznego z obiektem, z pełną mapą wad i metadanymi GPS dla każdego fragmentu.

Dokumentacja fotogrametryczna z drona wpisuje się dobrze w procedury konserwatorskie — raport przygotowujemy tak, by zawierał elementy typowo wymagane w dokumentacji dla WUOZ: pełną fotografię każdego fragmentu obiektu, mapę wad, opis stanu zachowania poszczególnych elementów, podpis cyfrowy operatora UAVO. To, czy w konkretnej sprawie taki materiał jest wystarczający, i w jakim zakresie, każdorazowo ocenia właściwy konserwator zabytków — traktujemy naszą dokumentację jako materiał wsadowy dla jego decyzji, nie jako gotowe rozstrzygnięcie.

Dla konserwatorów niezależnych, parafii, gmin, prywatnych właścicieli zabytków regularna inspekcja dronem to rosnący standard. Wartość kosztu (1500-7000 zł netto) jest niewspółmierna do ryzyka — pojedyncze niedoglądanie zabytku może prowadzić do katastrofy budowlanej wartej miliony złotych w rekonstrukcji. Coroczna inspekcja zapobiega tym problemom.

Obiekty wpisane do rejestru zabytków podlegają ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami — wszelkie prace i działania mogące naruszyć substancję lub wygląd zabytku wymagają pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków. Sam nalot dronem, jako działanie bezdotykowe niezmieniające obiektu, zwykle nie wymaga takiego pozwolenia, ale w praktyce dla obiektów klasy A (np. wpisanych na listę UNESCO, pomników historii) rekomendujemy wcześniejsze poinformowanie konserwatora o planowanej dokumentacji — to standardowa dobra praktyka, niezależna od wymogów czysto lotniczych (strefy CTR, zgody ULC).

Osobną kwestią jest wykorzystanie materiału z nalotu w postępowaniu administracyjnym lub przy wniosku o dofinansowanie prac konserwatorskich — tu decyzję o przydatności i wymaganym zakresie dokumentacji podejmuje zawsze instytucja prowadząca postępowanie (WUOZ, urząd gminy, operator programu dotacyjnego), a nasza rola ogranicza się do dostarczenia rzetelnego materiału źródłowego.